Gofal Iechyd
Mae’r dudalen hon yn rhoi gwybodaeth am bontio gofal iechyd ar gyfer pobl ag anableddau dysgu yng Ngogledd Cymru.
Cynnwys
Defnyddiwch y dolenni isod i fynd yn uniongyrchol i’r adran rydych am ei darllen:
Cynllunio Gofal Iechyd Parhaus: beth yw cymorth iechyd ar ôl 18 oed?
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
Cyflwyniad
Gall pontio gofal iechyd ddigwydd ar unrhyw adeg ym mywyd person ifanc. Gall newid mewn amgylchiadau olygu bod angen i’r unigolyn ddechrau cael mynediad at wasanaethau newydd. Mae pontio cyffredin yn digwydd pan fydd pobl ifanc yn symud o wasanaethau’r glasoed i wasanaethau oedolion rhwng 16 a 18 oed.
Gellir dod o hyd i ganllawiau a grëwyd gan Lywodraeth Cymru bresennol drwy glicio yma. Mae Canllawiau Pontio a Throsglwyddo 2022 yn darparu adnoddau cefnogol y gall teuluoedd eu cael yn ddefnyddiol.
Mae’r canllawiau a gynhyrchwyd gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE) yn 2016 yn ddogfen allweddol y gall teuluoedd ei chael yn ddefnyddiol. Gellir dod o hyd iddynt drwy glicio yma.
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
Dechrau’r broses atgyfeirio
Mae sawl ffordd o ddechrau’r broses o gael diagnosis ar gyfer anabledd dysgu ac awtistiaeth. Gallwch:
gysylltu â Chydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol (ALNCo) eich plentyn yn yr ysgol
siarad â’ch Meddyg Teulu (GP)
neu gysylltu ag adran iechyd neu addysg eich awdurdod lleol
Bydd angen i’r unigolyn fynd drwy asesiadau, a gall hyn gynnwys therapyddion lleferydd ac iaith, seicolegwyr, a gweithwyr cyngor o wasanaethau iechyd neu ofal cymdeithasol.
Gwnewch atgyfeiriad at y tîm anabledd lleol. Gellir dod o hyd i’r rhifau ar gyfer y gwahanol dimau yma.
Yng Ngogledd Cymru, gallwch gysylltu â’ch Meddyg Teulu cofrestredig neu ddilyn y ddolen i dimau’r siroedd. Cliciwch yma.
Mae Mencap wedi creu tudalen gymorth i helpu i ddeall y broses yn well. Cliciwch yma.
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
18+, Gallu a Ysbytai
Wrth i bobl ifanc gyrraedd 18 oed, mae’n bwysig cydnabod sut y bydd hyn yn effeithio ar eu profiad mewn ysbyty ac ar y modd y caiff penderfyniadau eu gwneud ar eu rhan. Ar ôl i unigolyn droi’n 18 oed, bernir fel rheol fod ganddo neu ganddi alluedd i wneud ei benderfyniadau ei hun. Tybir bod gan bawb alluedd oni bai eu bod wedi’u hasesu fel arall. Am ragor o wybodaeth, ewch i’r adran bontio cyfreithiol yn y canolbwynt gwybodaeth.
Ar ôl 18 oed, mae person ifanc yn dod yn oedolyn ac nid yw rhieni bellach yn gwneud penderfyniadau terfynol yn awtomatig ynghylch eu gofal iechyd. Os hoffai teuluoedd gefnogi rhywun gyda’i benderfyniadau iechyd, gallent ystyried Pŵer Atwrnai neu ddod yn Ddirprwy. Mae’r prosesau hyn yn gymhleth, a gall trafod unrhyw gamau arfaethedig gyda’r gweithwyr proffesiynol priodol, megis gweithwyr cymdeithasol, ymgynghorwyr iechyd neu gyfreithwyr, helpu teuluoedd i ddeall beth sy’n angenrheidiol. Gweler ein tudalen bontio cyfreithiol am ragor o wybodaeth.
Bydd rhai newidiadau wrth ymweld ag ysbyty ar ôl i berson ifanc droi’n 18 oed. Fel y nodwyd uchod, bydd y broses gwneud penderfyniadau yn newid. Os asesir nad oes gan yr unigolyn alluedd, gall y penderfyniadau fynd drwy gyfarfod budd pennaf, a dylid ymgynghori â theuluoedd er mwyn deall eu safbwyntiau ar unrhyw benderfyniad sy’n cael ei wneud. Fel arfer, bydd cleifion yn cael eu trin mewn wardiau sy’n benodol i’w cyflwr, megis wardiau anadlol neu niwrolegol, ac nid mewn wardiau pediatrig ar ôl 18 oed.
Mae gan y rhan fwyaf o ysbytai Dîm Nyrsio Cyswllt Anabledd Dysgu Acíwt, y gall teuluoedd gysylltu â nhw wrth gyrraedd yr ysbyty. Bydd ganddynt weithdrefnau ar waith i geisio lleihau unrhyw drallod. Cliciwch yma am fanylion cyswllt y timau yng Ngogledd Cymru. Am ragor o wybodaeth ynghylch cymorth cleifion mewnol, cliciwch yma.
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
Cynllunio Gofal Iechyd Parhaus: beth yw cymorth iechyd ar ôl 18 oed?
Dylai pobl ifanc sy’n cael cymorth parhaus gan y bwrdd iechyd lleol gael cyfarfod i drafod eu pontio i wasanaethau oedolion. Gall y sgyrsiau hyn helpu gwasanaethau i ddeall y ffordd orau o gyfathrebu a chynllunio gyda’ch teulu. Dylai pobl ifanc a theuluoedd gael y sgyrsiau hyn gyda’u gweithwyr iechyd proffesiynol rhwng 15 a 17 oed. Os oes angen cymorth cymhleth ar bobl ifanc, gall fod yn fuddiol trafod y pontio yn gynharach er mwyn sicrhau bod popeth wedi’i gynllunio’n briodol.
Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr (BIPBC) yng Ngogledd Cymru wedi creu gwefan sy’n cynnwys deunyddiau Hawdd eu Darllen, y gellir dod o hyd iddynt yma.
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
Gwiriadau Iechyd
Ar ôl cyrraedd 18 oed, mae gan bobl ifanc ag anghenion ychwanegol hawl i gael gwiriad iechyd blynyddol gan eu Meddyg Teulu. Bydd hwn yn gyfarfod gyda’ch meddyg i drafod eich iechyd ac i gynnal rhai profion syml. Mae hwn yn ffordd ddefnyddiol o feithrin perthynas dda â’ch meddyg ac o gasglu tystiolaeth ar gyfer unrhyw fudd-daliadau yn y dyfodol.
Mae CC4LD (Conwy Connect for Learning Disabilities) yn cynnal prosiect iechyd sy’n cefnogi ein haelodau i ymgysylltu â’u rhwydwaith iechyd. Dilynwch y ddolen hon i’n tudalen we.
Cliciwch yma i fynd i frig y dudalen, neu’r botwm crwn wedi’i farcio “Brig” uchod i fynd yn ôl i frig y dudalen.
Rydym angen eich help
Rydym angen eich cefnogaeth i'n helpu i ddatblygu ein gofod gwybodaeth. Gofynnwn os ydych am ychwanegu unrhyw wybodaeth neu roi rhywfaint o adborth i ni, anfonwch neges atom..